انواع روش های جوشکاری

جوشکاری به وسیله گرم و ذوب کردن مواد با روش های گوناگونی انجام می شود و در هر روش، تجهیزات، ادوات جوشکاری و روش ایجاد گرما در انتخاب آن روش تعیین کننده می باشد.

انجام عملیات جوشکاری به مهارت و تخصص بالا نیاز دارد و هر چقدر که به صورت تئوری در مورد آن مطالعه داشته باشید، باز هم باید برای انجام انواع روش های جوشکاری باید از یک جوشکار حرفه ای کمک بگیرید.

مراحل جوشکاری:

در هر یک از روش های جوشکاری این مراحل، متفاوت است و برای آشنایی و بالا بردن آگاهی شما به اختصار این مراحل را بیان می کنیم:

1. دستگاه جوش و یا اینورتور را آماده کنید.
2. محل جوش را تمیز و آماده کنید.
3. رعایت مسائل ایمنی قبل از شروع می باشد.
4. انجام عملیات جوشکاری است.

انواع جوشکاری:

این فرایند به صورت کلی دارای دو نوع جوشکاری ذوبی و جوشکاری جامد می باشد و در ذیل آن ها را توضیح می دهیم:

در این روش، لبه های اتصال دو قطعه را به نقطه ذوب می رسانند و اتصال دائمی پس از انجماد، بین دو قطعه به وجود می آید و با توجه به شرایط و نیاز، از یک ماده پر کننده استفاده می کند. این ماده همراه با فلز پایه ذوب‌ می شود و پس‌ از سرد شدن روی سطح جوش قرار می‌گیرد.

این روش دارای ویژگی هایی می باشد و به وسیله ی آن می توانید، قطعات سرامیکی، پلاستیکی و یا قطعاتی که دارای ضخامت هستند را به هم متصل کنید و از نظر منبع انرژی به دو نوع الکتریکی و شیمیایی تقسیم می شوند.

جوشکاری قوس الکتریکی (AW):

در این نوع جوشکاری، از انرژی الکتریکی (قوس الکتریکی) برای تامین حرارت لازم برای حوضچه مذاب استفاده می شود و قوس ها دارای انواع مختلفی می باشند و بر همین اساس جوشکاری قوس الکتریکی به انواع مختلفی تقسیم شده است.

جوشکاری قوسی با الکترود روکش‌دار (SMAW)

الکترود مورد استفاده در این مدل، از نوع روکش دار می باشد و به الکترود شاخه ای، قدی یا قلمی معروف است و اندازه آن معمولا 19 الی 49 سانتی متر است.

از این نوع جوشکاری برای دکل های مخابرات، تاسیسات نفتی، کشتی سازی و به طور کلی در انواع جوشکاری فلزات سنگین و ضخیم استفاده می شود و دارای انعطاف بالا و حمل و نقل راحت می باشد و به همین دلیل نسبت به روش های دیگر دارای محبوبیت می باشد.

جوشکاری قوسی زیرپودری (SAW)

یکی از انواع جوشکاری قوسی این مدل می باشد و جوشکاری بین قطعه و سیم جوش انجام می شود. قوس الکتریکی در این روش تحت محافظت یک نوع توده پودری یا flux ایجاد می شود.

الکترودها در این روش دارای روکش نمی باشند و مرتب از میان لوله و توده ی پودری عبور می کند و به حوضچه ی جوش می رسد و بخشی از توده ی پودری ذوب می شود و روی جوش به شکل سرباره باقی می ماند و پس از سرد شدن از روی جوش جدا می شود و از این روش بیشتر برای خط جوش های طولانی در لوله ها و ساخت مخازن استفاده می شود.

جوشکاری قوسی تو پودری (FCAW)

جوشکاری قوس الکتریکی با سیم توپودری از جوشکاری های مدرن می باشد و در آن قوس الکتریکی بین قطعه و سیم جوش تو خالی که حاوی پودر است، ایجاد می شود.

در این روش، الکترودهای مصرفی در جوشکاری توپودری خود حاوی پودر هستند و نیازی به تعویض الکترود نیست و فقط به تجهیزات گران و پیچیده تری نیاز دارد.

این جوشکاری در نوع سریعترین جوشکاری دستی می باشد و برای انجام پروژه هایی که سرعت برای آنها مهم و حیاتی است مورد استفاده قرار می گیرد.

جوشکاری قوسی کربنی (CAW)

جوشکاری قوسی کربنی جزء قدیمی ترین روش های جوشکاری می باشد و امروزه دارای کاربرد زیادی نمی باشد و در این جوشکاری از یک الکترود کربنی برای ایجاد قوس الکتریکی بین الکترود و قطعه استفاده می کنند.

جوشکاری قوسی با الکترود تنگستنی با حفاظت گاز خنثی (GTAW/TIG)

در این روش، قوس الکتریکی به همان روش های قبلی انجام می شود و تفاوت آن الکترود از جنس آلیاژ تنگستن می باشد و از حوضچه مذاب با یک گاز خنثی مانند آرگون محافظت می شود. این روش دارای سرعت کند می باشد و یکی از روش های گران می باشد.

جوشکاری قوسی با الکترود فلزی تحت پوشش گاز محافظ (GMAW / MIG – MAG)

در این روش، گاز محافظ به وسیله کپسول و شیلنگ انتقال به اطراف قوس فرستاده می شود و گاز استفاده شده اگر بی اثر باشد به آن جوشکاری میگ و اگر یک گاز فعال باشد به آن مگ می گویند.

این روش دارای بیشترین نرخ رسوب در بین جوشکاری های ذوبی می باشد و قابلیت اتوماتیک شدن دارد و دارای طرفدارای زیادی می باشد.

جوشکاری قوسی پلاسما (PAW)

قوس در روش جوشکاری، آهسته و پیوسته ایجاد می شود به همین علت از این جوشکاری در جوش دادن قطعاتی مانند سیم ها، وسایل ظریف جراحی و سوزن ها مورد استفاه قرار می گیرد.

جوشکاری اکسی گاز (OFW)

این روش، یکی از انواع جوشکاری قوسی است و به وسیله ی انرژی حرارتی ناشی از سوختن یک گاز مانند استیلن یک شعله در نوک مشعل جوشکاری ایجاد می شود و باعث ذوب و متصل شدن فلزات پایه می شود.

جوشکاری با پرتو لیزری (LBW)

این روش، یکی از انواع جوشکاری مدرن و پیشرفته می باشد و انرژی ورودی به قطعه ای که می خواهد جوش بخورد نسبت به روش های دیگر بسیار کمتر است اما جوشی عمیق ایجاد می کند.

جوشکاری با پرتوی الکترونی (EBW)

در این جوشکاری پرتویی از الکترون ها همراه با سرعت بالا به محل جوش تابیده می شوند و اتصال بین دو قطعه انجام می شود و انرژی جنبشی الکترون ها به گرما تبدیل می شود و بعد از ذوب شدن دو قطعه به یکدیگر متصل می شوند.

انواع جوشکاری غیر ذوبی یا جوشکاری جامد:

در جوشکاری جامد هیچ ماده ای ذوب نمی شود و در حالت جامد انجام می شود و از ماده ی پرکننده استفاده نمی شود. در این حالت فلزات با اعمال فشار یا حرارت دادن به حالت خمیری در می آیند و بعد اتصال بین آنها اتفاق می افتد.

در این روش در صنایعی که مواد به حرارت حساس هستند مورد استفاده قرار می گیرد و در ادامه انواع آن را ذکر می کنیم:

جوشکاری مقاومتی

در روش های از سیم جوش استفاده نمی شود و به همین دلیل دارای سرعت بالایی می باشد و دارای چهار نوع می باشد:

1. جوشکاری مقاومتی نقطه ای
2. جوشکاری مقاومتی درز جوش
3. جوشکاری مقاومتی زائده ای
4. جوشکاری مقاومتی سرباره ای

جوشکاری اصطکاکی (FRW)

در این روش، به وسیله ی اصطکاک بین قطعات حرارت تولید می شود و حرارت تولید شده سطوح تماس بین دو قطعه را به حالت خمیری در می آورد و با اعمال فشار قطعات به یکدیگر جوش می خورند.

جوشکاری انفجاری (EXW)

این روش، بسیار کم کاربرد می باشد و به وسیله یک انفجار کنترل شده نیروی فشار جهت اتصال دو یا چند فلز تامین می شود و معمولا برای انواع جوشکاری فلزات غیر همجنس و جوشکاری زیر آب استفاده می شود.

جوشکاری فراصوتی (USW)

در این روش، فرکانس های بالا باعث متلاشی شدن اتم های فلزی می شوند.

انواع جوش در جوشکاری:

به طور کلی در جوشکاری 3 مدل جوش وجود دارد و در ذیل آن را توضیح می دهیم:

جوش گوشه

برای دو سطح عمود به هم و بیشتر در ساخت پل ها و ساختمان ها از آن استفاده می کنند.

جوش شیاری

در شیار بین دو قطعه مورد استفاده قرار می گیرد و دارای انواع جوش شیاری مربعی، جوش شیاری لاله ای، جوش شیاری جناقی و … می باشد.

جوش های کام و انگشتانه

این جوش کام، درون شکافی که به صورت توپر است، ایجاد می شود و جوش انگشتانه درون یک سوراخ که به صورت توپر است، شکل می گیرد.

به این نکته دقت داشته باشید که برای انجام جوشکاری با هر روش و هر نوع جوش و دستگاهی باید دارای مهارت لازم برای انجام این کار باشید.